Zamar Tedavisi
ZAMAR TEDAVİSİ
SOĞUK TEDAVİSİ
Tedavi edici amaçla lokal vücut sıcaklığının düşürülmesine kriyoterapi denir. Fizik tedavi açısından 18 derece altı soğuk, 18-24 arası serin, 24-33 arası ılık, 33-35 nötral sıcaklık olarak tanımlanır.
ZAMARIN FİZYOLOJİSİ
Lokal soğuk uygulamanın fizyolojisi
1- Ağrının azaltılması
Serbest sinir uçlarında Na-K pompasının aktivitesindeki azalmaya bağlı olarak repolarizasyon ve uyarılabilirlik azalır. Sinir ileti hızı yavaşlar. Kapı kontrol mekanizması üzerinden analjezi sağlar. Endorfin salımını arttırır. Soğuk spazmı çözme ve antienflamatuar etki gibi ikincil mekanizmalar ile de ağrıyı azaltır.
2- Anti-İnflamatuar etki
Enflamasyonu önlemek için soğuk, akut dönemde ve özellikle ilk 72 saat içinde uygulanmalıdır.
3- Metabolizmanın yavaşlaması
Metabolizmasının azalması dokunun oksijen gereksinimini azaltarak iskemik hasarın oluşumunu önler. Soğuk, enzimatik aktiviteyi azaltarak sekonder doku hasarını önler.
4- Kas spazmının ve spastisitenin azaltılması
Soğuk uygulama ile başlangıçta ciltteki reseptörler uyarılır, alfa motor aktivitesi kolaylaşır, kas tonusu artar. Soğutma devam ederse kas iğciğinin ve gama motor nöronun aktivitesi azalır.
SOĞUK TEDAVİSİNİN ENDİKASYONLARI
- Muskuloskeletal travmalar: Travmalarda ilk 72 saat içinde şişlik ve hemoraji gelişmeden önce uygulanmalıdır. İlk gün her 1,5-2 saatte bir 20-30 dakika süreyle soğutma yapılır. Ödem ve kanama önlenince sonlandırılır. Gereksiz uygulanması iyileşmeyi geciktirir. Soğuk uygulama istirahat, kompresyon ve elevasyon ile birlikte yapılır.
- Nörolojik hastalıklar: Spastisitenin azaltılması ve kasın yeniden eğitilmesi amacıyla
- Akut enflamatuar hastalıklar: Akut gut ataklarında, osteoartrozun ve romatoid artritin aktif dönemlerinde, tendinit, bursit, epikondilitde günde 3-4 kez 10-20 dakika uygulanabilir.
- Miyofasyal ağrı sendromu: En önemli tedavi yöntemlerinden biri kasın pasif gerilmesi ve aynı anda kriyoterapi uygulanmasıdır.
Soğuk terapi hangi durumlarda uygulanır?
· Akut yumuşak doku yaralanmaları (ayak bileği burkulması, kas ve bağ gerilmesi)
· Myofasyal tetik noktalar
· Kas spazmı
· Tendinit
· Tenosinovit
· Akut ödem
· Bursit
· Ortopedik cerrahiden sonra (diz protezi, ACL rekonstrüksiyonu, artroskopik omuz cerrahisi)
· Ateş düşürme
· Antrenman sonrası kaslarda oluşan ağrı
Soğuk terapi hangi durumlarda uygulanmaz?
· KBAS (Kompleks Bölgesel Ağrı Sendromu)
· Hemoglobinüri
· Kriyoglobülinemi
· Periferik vasküler hastalık
· Dolaşım bozukluğu
· Raynaud sendromu
· Ürtiker (kurdeşen)
· Soğuğa aşırı duyarlılık
· Açık yaralar üzerinde
